Kan uyuþmazlýðý gebe anne ile bebeði arasýndaki Rh uygunsuzluðuna verilen addýr. Rh uygunsuzluðu, gebelikte ya da kan naklinde Rh(-) bir kiþinin Rh(+) kan ile temasý sonucu oluþan bir alerjik reaksiyondur. Kan uyuþmazlýðý Rh ve ABO uyuþmazlýðý olarak iki farklý þekilde oluþmaktadýr.
Rh uyuþmazlýðý
Anne'nin kan grubunun Rh(-) olduðu ve babanýn kan grubunun Rh(+) olduðu durumlarda eðer bebeðin kan grubu Rh(+) olmuþ ise anne ile bebeðin arasýndaki kan baðý nedeniyle bebekten anneye geçen alyuvarlar belli bir oraný geçtiðinde annenin kanýnda bu duruma karþý antikor oluþur. Oluþan bu antikor göbek kordonu yoluyla bebeðe geçer ve bebeðin kanýndaki alyuvarlarý parçalar. Bu da bebekte hýzlý bir alyuvar yýkýmýna ve dolayýsýyla anne karnýndaki bebekte aþýrý bir kansýzlýk ile buna baðlý olarak kalp yetmezliðine ve vücutta su birikmesine yol açar. Doðum sonrasýnda ise bütün bunlarýn üstüne sarýlýk eklenir. Hem annede hem de bebekte meydana gelebilecek bu rahatsýzlýklar tedavi edilmediði taktirde öldürücü olabilir ya da kalýcý sakatlýða neden olabilir.Bu rahatsýzlýga Eritroblastosis fetalis denir
Tedavi
Kan uyuþmazlýðýnda amaç annenin Rh pozitiflere karþý antikor oluþturmasýný engellemektir. Bu nedenle kan grubu Rh(-) eþi Rh (+) olan gebelere 28. haftada anti-D iðnesi yapýlmalýdýr. Bu ilaçlara halk arasýnda uyuþmazlýk iðnesi adý verilir. Doðumdan sonra bebeðin kan grubu pozitif ise ilk 72 saat içinde yeniden anti-D yapýlmalýdýr.
Benzer þekilde düþük, dýþ gebelik, kürtaj gibi durumlarda da müdahaleden hemen sonra anti-D yapýlmalýdýr. Tanýsal amaçlý giriþimler olan amniyosentez, kordosentez, CVS gibi iþlemleri takiben anti-D yapýlmasý gebeliðin saðlýklý devamý açýsýndan son derece önemlidir.
